Per 2026 krijgt u, vanuit het 8e Actieprogramma, vrijwel zeker te maken met een actualisatie van de stikstofgebruiksnormen. Hiervoor worden nieuwe ‘aandachtsgebieden stikstof’ aangewezen, waarbinnen een korting op de stikstofnorm gaat gelden. Wat is voor u van belang?

Aanleiding: waterkwaliteit

In bepaalde gebieden is de kwaliteit van het oppervlakte- en/of grondwater nog niet in orde. Voldoet een gebied niet aan de waterkwaliteitseisen? Dan worden stikstofnormen aangescherpt. Voldoet een gebied wel? Dan kunnen sommige stikstofnormen worden verruimd.

Nog niet definitief

De voorgestelde wijzigingen zijn nog niet definitief, maar de kans dat stikstofnormen worden aangepast is groot.

Aandachtsgebieden stikstof

Volgens de voorstellen komen de huidige NV-gebieden te vervallen en worden nieuwe aandachtsgebieden stikstof aangewezen. Deze nieuwe gebieden zullen veelal gelijk zijn aan de huidige NV-gebieden. De NV-gebieden die alleen vanwege ‘fosfaat’ zijn aangewezen, worden geen aandachtsgebied stikstof. U kunt de voorlopige kaarten van deze aandachtsgebieden vinden in de inmiddels afgeronde ‘internetconsultatie’ (www.internetconsultatie.nl/stikstofgebruiksnormen/b1, zie onderdeel ‘Relevante documenten’).

Voorgestelde stikstofnormen vanaf 2026

Afhankelijk van de waterkwaliteit worden de standaard stikstofnormen verder aangescherpt of verruimd. Daarnaast gaat, voor percelen in een aandachtsgebied stikstof, een korting op de standaard stikstofnorm gelden. Deze korting is 10% (cat. 1 gebied) of 20% (cat. 2 gebied), afhankelijk van de mate waarin niet aan de waterkwaliteitseisen wordt voldaan. Ter vergelijking: de korting in de huidige NV-gebieden is 20%.

Globale gevolgen per grondsoort

Voor klei-, veen- en de noordelijke en westelijke zandgronden wijzigen de standaard stikstofnormen voor de meeste gewassen niet. Voor sommige gewassen worden de normen verhoogd.  In aandachtsgebieden stikstof, met een korting van 10%, zijn de voorgestelde normen hoger dan de normen in de huidige NV-gebieden. In de cat. 2 gebieden gaat een korting gelden van 20%. In deze gebieden is de norm gelijk aan de normen in de huidige NV-gebieden.

Zuidelijke zandgronden en lössgronden

Alle zuidelijke zand- en lössgronden zijn nu aangewezen als NV-gebied met de daarbij behorende lage normen. Deze huidige lage normen blijven ook in 2026 van toepassing op lössgrond. Deze normen wijzigen niet. Voor de zuidelijke zandgronden gaat waarschijnlijk een hogere norm voor grasland met beweiden en stam-/stokbonen gelden. De meeste normen worden echter (fors) verlaagd. Dit geldt o.a. voor aardappelen, bloembollen en diverse tuinbouwgewassen.

Centrale zandgronden

Ook de centrale zandgronden zijn nu aangewezen als NV-gebied. Vanaf 2026 wordt maar een beperkt deel aangewezen als stikstofaandachtsgebied. Hierdoor stijgen, in veel gevallen, de normen. In de gebieden met een korting van 10% geldt meestal ook een hogere norm. Bij enkele gewassen geldt soms zelfs een forse verhoging (o.a. mais en enkele graszaden). Echter soms worden stikstofnormen verder verlaagd, o.a. bij enkele aardappelgewassen. In de aandachtsgebieden met een korting van 20% worden de voorgestelde normen meestal (fors) lager dan de huidige NV-normen. Het areaal met ‘20% korting’ is beperkt, maar voor de betreffende percelen is de impact groot.

Let op!

Heeft u percelen in het centraal of zuidelijk zandgrond? Dan is de impact op uw stikstofruimte waarschijnlijk groot. Stel tijdig uw mestplan 2026 op.

Meer weten?

Neem dan contact op met een van onze bedrijfseconomisch adviseurs. Dat kan via telefoonnummer 088 2824000. Of stuur een e-mail naar advies@blinckaccountants.nl. Wij helpen u graag verder.